Ödeme emrine nasıl ve ne kadar sürede itiraz edilir?

Kapıya gelen ya da e-Tebligat adresine düşen bir ödeme emri, çoğu kişi için bir icra takibiyle ilk karşılaşmadır. Ödeme emrine karşı tanınan itiraz süresi kısadır ve bu süre içinde yapılan ya da yapılmayan işlem, takibin bundan sonraki seyrini büyük ölçüde belirler. Bu yazıda ilamsız takipte ve kambiyo senedine dayalı takipte itirazın süresini ve şeklini, imzaya, yetkiye ve borcun bir kısmına itirazı, itirazdan sonra alacaklının başvurabileceği yolları, icra inkâr tazminatını ve süre kaçırıldığında kalan seçenekleri anlatıyoruz.
Ödeme emri nedir, neleri içerir?
Alacaklı bir mahkeme kararına (ilama) dayanmadan icra takibi başlattığında icra müdürü, takip talebini uygun bulursa borçluya bir ödeme emri gönderir (İİK 60). Ödeme emrinde alacaklı, borçlu, alacak miktarı ve takibin dayanağı yazılır; borçluya borcu yedi gün içinde ödemesi, itirazı varsa aynı süre içinde bildirmesi ve itiraz etmez ya da ödemezse mal beyanında bulunması gerektiği ihtar edilir. Ödeme emri, takip talebinden itibaren en geç üç gün içinde tebliğe çıkarılır (İİK 61).
Ödeme emri bir mahkeme kararı değildir. Alacaklı, takibi başlatırken alacağını ispat etmek zorunda değildir; bu nedenle itiraz, borçlunun takibe karşı kendini savunduğu ilk ve en önemli aşamadır.
Süre ne zaman başlar? Tebliğ ve e-Tebligat
İtiraz süresi, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği günü izleyen günden başlar. Ödeme emri elektronik yolla (e-Tebligat veya UETS üzerinden) gönderilmişse, Tebligat Kanunu 7/a’ya göre tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; itiraz süresi de bu tarihten sonra işlemeye başlar. Şirketler ve e-Tebligat adresi olan kişiler bakımından bu kural özellikle önemlidir; elektronik adresin düzenli kontrol edilmemesi süreyi durdurmaz.
Sürenin son günü resmî tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş gününün sonunda biter. Tebliğin usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa (örneğin tebligat yanlış adrese veya yetkisiz bir kişiye yapılmışsa), bu durum öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülebilir (İİK 16).
İlamsız genel takip ile kambiyo senedine dayalı takip
İtiraz kuralları takibin türüne göre belirgin biçimde değişir. Ödeme emrinin başlığında takibin hangi yolla yapıldığı yazar; “örnek 7” genel haciz yoluyla ilamsız takibi, “örnek 10” ise kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibi gösterir.
| İlamsız genel haciz yoluyla takip | Kambiyo senedine dayalı takip | |
|---|---|---|
| Tipik dayanak | Fatura, sözleşme, cari hesap, kira alacağı veya hiçbir belge | Çek, bono (senet) veya poliçe |
| Ödeme süresi | 7 gün (İİK 60) | 10 gün (İİK 168) |
| İtiraz süresi | 7 gün (İİK 62) | 5 gün (İİK 168) |
| İtirazın yapılacağı yer | Takibi yapan icra dairesi (başka bir icra dairesi aracılığıyla da yapılabilir) | İcra mahkemesi |
| Şekil | Dilekçeyle veya sözlü olarak | Dilekçeyle |
| Takibe etkisi | Süresinde itiraz takibi kendiliğinden durdurur (İİK 66) | Satış dışında takibi durdurmaz; durdurma için icra mahkemesi kararı gerekir (İİK 169, 170) |
İlamsız takipte itiraz nasıl yapılır?
Borçlu itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle ya da icra dairesine giderek sözlü olarak bildirir; sözlü itiraz tutanağa geçirilir (İİK 62). İtiraz takibi yapan daireden başka bir icra dairesine de verilebilir; bu daire itirazı yetkili daireye gönderir. Borçlu itirazla birlikte yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır ve kendisine itiraz ettiğine dair harçsız bir belge verilir.
Kanun, genel takipte itiraz sebeplerinin gösterilmesini zorunlu tutmaz; “borcum yoktur” şeklindeki bir itiraz da takibi durdurur. Ancak itirazın kaldırılması duruşmasında borçlu, senet metninden anlaşılanlar dışında itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez (İİK 63). Bu nedenle ödeme, zamanaşımı, takas veya mehil gibi sebeplerin itiraz dilekçesinde açıkça yazılması uygulamada daha güvenli kabul edilir.
UYAP Vatandaş Portal üzerinden itiraz
Takip bilgileri e-Devlet’teki icra dosyası sorgulama hizmetinden ve UYAP Vatandaş Portal’dan görülebilir. Bu portal üzerinden icra dairesine itiraz dilekçesi gönderilebilmesi, uygulamada elektronik imza veya mobil imza sahibi olunmasına bağlıdır. Portalın menü adları ve imkânları zaman zaman değiştiğinden, elektronik yolla itiraz edilecekse dilekçenin dosyaya ulaştığının kontrol edilmesi ve gerekirse sürenin son gününü beklemeden icra dairesine bizzat başvurulması yararlıdır.
- Tebliğ tarihini belirleyin: Tebligat zarfındaki tarihi veya e-Tebligat’ın ulaştığı tarihi not edin; e-Tebligat’ta beşinci günün sonu tebliğ tarihidir.
- Takip türünü ve dayanağı kontrol edin: Ödeme emrinin örnek numarasına, icra dairesine, alacak kalemlerine (asıl alacak, faiz, masraf) ve takibin dayandığı belgeye bakın.
- İtiraz sebeplerinizi belirleyin: Borcun hiç olmaması, ödenmiş olması, bir kısmının tartışmalı olması, imzanın size ait olmaması veya icra dairesinin yetkisiz olması ayrı ayrı yazılmalıdır.
- İtirazı doğru yere yapın: İlamsız takipte icra dairesine (dilekçe, sözlü beyan veya UYAP Vatandaş Portal), kambiyo takibinde icra mahkemesine dilekçeyle başvurun.
- İtiraz belgesini saklayın: İcra dairesinden aldığınız itiraz belgesini veya elektronik gönderim kaydını saklayın; dosyaya işlendiğini sonradan kontrol edin.
- Alacaklının adımlarını izleyin: İtirazdan sonra alacaklının itirazın iptali davası açıp açmadığını veya icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını isteyip istemediğini takip edin.
İtiraz türleri
Borca itiraz
Borçlu borcun tamamına itiraz ederek alacağın hiç doğmadığını, sona erdiğini veya henüz muaccel olmadığını ileri sürebilir. Faize veya ferî alacaklara da ayrıca itiraz edilebilir; örneğin asıl alacağı kabul eden borçlu, uygulanan faiz oranına itiraz edebilir.
Borcun bir kısmına itiraz
Borcun yalnızca bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği kısmı ve miktarı açıkça göstermek zorundadır; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır (İİK 62). Kısmi itirazda takip, borçlunun kabul ettiği miktar için devam eder (İİK 66).
İmzaya itiraz
Takibin dayandığı belgedeki imza borçluya ait değilse, bu husus itirazda ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; yalnızca “borcum yoktur” demek imza itirazı sayılmaz ve borçlu icra takibi bakımından imzayı kabul etmiş sayılır (İİK 62). Kambiyo takibinde imza itirazı beş gün içinde icra mahkemesine dilekçeyle yapılır; imzanın haksız yere inkâr edildiği anlaşılırsa borçlu, takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilebilir (İİK 168, 170).
Yetkiye itiraz
Takip, borçlunun yerleşim yeri gibi kanunen yetkili olmayan bir yerdeki icra dairesinde başlatılmışsa yetkiye itiraz edilebilir. Yetki itirazı, borca itirazla birlikte ve aynı süre içinde yapılmalıdır; ileride ileri sürülmesi kural olarak mümkün olmaz. Kambiyo takibinde yetki itirazı da beş gün içinde icra mahkemesine yapılır (İİK 168). Yetki itirazının yetkili icra dairesinin gösterilmesi gibi şekil koşulları bulunduğundan dilekçenin özenle hazırlanması gerekir.
Kambiyo senetlerinde 5 günlük süre ve şikâyet
Çek, bono veya poliçeye dayalı takipte borçlunun ödeme süresi on gün, itiraz ve şikâyet süresi ise beş gündür. Borçlu borçlu olmadığını, borcun ödendiğini, mehil verildiğini, zamanaşımını veya yetki itirazını sebepleriyle birlikte beş gün içinde icra mahkemesine bildirir (İİK 168, 169). Senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığı (örneğin bononun zorunlu unsurlarından birinin eksik olduğu) ise yine beş gün içinde şikâyet yoluyla ileri sürülür (İİK 170/a).
Kambiyo takibinde itiraz kendiliğinden takibi durdurmaz; haciz yapılabilir, yalnızca satış yapılmaz. İcra mahkemesi, borçlunun sunduğu belgelerden itirazı ciddi bulursa takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir (İİK 169/a, 170). Borca itirazın kabulü için kural olarak borcun olmadığının veya ödendiğinin resmî ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatı gerekir; tanıkla ispat bu aşamada genellikle mümkün değildir.
İtirazdan sonra alacaklının yolları
Süresinde yapılan itirazla duran takibe devam etmek isteyen alacaklının önünde iki temel yol vardır: genel mahkemede itirazın iptali davası veya icra mahkemesinde itirazın kaldırılması. Hangi yolun seçilebileceği, alacaklının elindeki belgenin niteliğine bağlıdır.
| İtirazın iptali davası | İtirazın kesin kaldırılması | İtirazın geçici kaldırılması | |
|---|---|---|---|
| Yer | Genel mahkeme (asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici, iş vb.) | İcra mahkemesi | İcra mahkemesi |
| Süre | İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl (İİK 67) | İtirazın tebliğinden itibaren 6 ay (İİK 68) | İtirazın tebliğinden itibaren 6 ay (İİK 68/a) |
| Gerekli belge | Belge şartı yoktur; alacak her türlü delille ispat edilebilir | İmzası ikrar veya noterce onaylı borç ikrarı, resmî belge veya makbuz | İmzası inkâr edilen adi senet |
| İnceleme | Tam yargılama | Belgeye dayalı, sınırlı inceleme | İmza incelemesi |
| Tazminat | Haksız itirazda borçlu, kötü niyetli takipte alacaklı aleyhine en az %20 (İİK 67) | Esasa ilişkin kabul veya retle en az %20 (İİK 68) | Kabul veya retle en az %20 (İİK 68/a) |
Bir yıllık süreyi kaçıran alacaklı, alacağını genel hükümlere göre ayrı bir alacak davasıyla isteyebilir (İİK 67); ancak bu durumda mevcut takip devam ettirilemez. Altı aylık itirazın kaldırılması süresi geçirilirse aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz (İİK 68). İtirazın geçici olarak kaldırılmasına karar verilirse borçlu, yedi gün içinde ve alacağın yüzde on beşini depo ederek borçtan kurtulma davası açabilir (İİK 69).
Zorunlu arabuluculuk
İtirazın iptali davası, uyuşmazlığın türüne göre dava şartı arabuluculuğa tabi olabilir. Yargıtay, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari uyuşmazlıklarda açılacak itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı olarak kabul etmektedir (TTK 5/A). Tüketici uyuşmazlıkları, kira alacakları ve işçi alacakları gibi alanlarda da benzer zorunluluklar bulunur; işçilik alacaklarına ilişkin kurallar iş davalarında zorunlu arabuluculuk yazımızda anlatılmıştır. Arabuluculuk sürecinde hak düşürücü sürelerin işlemediği kabul edilmekle birlikte, bir yıllık sürenin hesabında arabuluculuğa başvuru tarihinin dikkate alınması önerilir. İcra mahkemesinde istenen itirazın kaldırılması ise arabuluculuğa tabi değildir.
İcra inkâr tazminatı ve kötü niyet tazminatı
İtirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksız olduğuna karar verilirse, alacaklının talebi üzerine borçlu, hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa bu kez alacaklı, borçlunun talebiyle aynı oranda kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilir (İİK 67). Tazminatın hesabında takip talebindeki veya davadaki talep esas alınır.
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit, yani borçlu tarafından hesaplanabilir ve belirlenebilir olması gerekir. Miktarı ancak bilirkişi incelemesi veya yargılamayla belirlenebilen alacaklarda bu tazminat çoğu zaman reddedilir. Kötü niyet tazminatı için ise takibin yalnızca haksız değil, kötü niyetle yapıldığının da ispatı aranır. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise borçlu aleyhine tazminat ancak kötü niyetin ispatı hâlinde verilir.
Haksız icra takibine karşı menfi tespit ve istirdat
Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığının tespiti için genel mahkemede menfi tespit davası açabilir (İİK 72). Takipten sonra açılan menfi tespit davasında takip ihtiyati tedbirle durdurulamaz; ancak borçlu alacağın en az yüzde on beşi oranında teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini isteyebilir. Dava borçlu lehine sonuçlanırsa takip durur; takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa borçlunun zararının, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere alacaklıdan tahsiline karar verilir.
İtiraz etmediği veya itirazı kaldırıldığı için borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalan kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açarak parayı geri isteyebilir (İİK 72). İstirdat davası, takibin yapıldığı yer mahkemesinde veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
İtiraz süresini kaçırdım: ne yapılabilir?
Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir (İİK 66). Bununla birlikte borçlunun elinde bazı imkânlar kalabilir:
- Gecikmiş itiraz: Hastalık, doğal afet gibi kusuru olmayan bir engel yüzünden süreyi kaçıran borçlu, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazeretini gösteren delillerle icra mahkemesine başvurabilir; bu imkân paraya çevirme işlemi bitinceye kadar kullanılabilir (İİK 65).
- Tebligata şikâyet: Ödeme emri usulsüz tebliğ edilmişse, gerçek öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir; düzeltilen tarihe göre itiraz süresi yeniden işler (İİK 16).
- Menfi tespit davası: Takip kesinleşmiş olsa da borçlu olmadığını genel mahkemede ispat etmek mümkündür (İİK 72).
- İstirdat davası: Borçlu olunmayan para ödenmişse ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde geri istenebilir (İİK 72).
- Takibin iptali veya ertelenmesi: Takip kesinleştikten sonra borcun ödendiği veya alacaklının süre verdiği noterce onaylı ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat edilirse icra mahkemesinden takibin iptali veya ertelenmesi istenebilir (İİK 71).
2026’da itiraz kurallarında değişiklik var mı?
31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, İcra ve İflas Kanunu’nda yalnızca ihale ve satış usulüne ilişkin 114. maddeyi değiştirmiştir. Ödeme emrine itiraz süreleri (İİK 62, 168), itirazın iptali ve kaldırılması (İİK 67, 68) ile icra inkâr tazminatı oranlarında bu Kanunla bir değişiklik yapılmamıştır; yüzde yirmilik alt sınır 2012’den bu yana uygulanmaktadır.
Sık sorulan sorular
Ödeme emrine itiraz nasıl yapılır?
İlamsız takipte itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılır (İİK 62). Kambiyo senedine dayalı takipte ise beş gün içinde icra mahkemesine dilekçe verilir (İİK 168).
e-Devlet’ten icra takibine itiraz edilebilir mi?
e-Devlet’te icra dosyası sorgulanabilir; itiraz dilekçesi ise UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderilebilir. Portal üzerinden dilekçe göndermek uygulamada elektronik imza veya mobil imza gerektirir; itirazın dosyaya ulaştığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Ödeme emrine itiraz edince ne olur?
İlamsız genel takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK 66). Alacaklı takibe devam etmek için bir yıl içinde itirazın iptali davası açmalı veya şartları varsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemelidir.
Kambiyo senedine (çek, bono) itiraz süresi kaç gündür?
Kambiyo senetlerine dayalı takipte borca, imzaya ve yetkiye itiraz ile senedin kambiyo senedi olmadığına ilişkin şikâyet süresi beş gündür ve icra mahkemesine yapılır (İİK 168). Ödeme süresi ise on gündür.
İtiraz süresi kaçarsa ne olur?
Takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Kusursuz bir engel varsa engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde gecikmiş itiraz (İİK 65), tebligat usulsüzse yedi gün içinde şikâyet (İİK 16), ayrıca menfi tespit veya istirdat davası yoluna gidilebilir (İİK 72).
Haksız icra takibine nasıl itiraz edilir?
Önce süresi içinde ödeme emrine itiraz edilmelidir. Borçlu bunun yanında genel mahkemede menfi tespit davası açabilir; takibin kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı aleyhine en az yüzde yirmi tazminata hükmedilebilir (İİK 67, 72).
İcra inkâr tazminatı nedir, oranı nedir?
İtirazın iptali davasında itirazı haksız bulunan borçlunun, alacaklının talebi üzerine ödediği tazminattır; oranı hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden az olamaz (İİK 67). Yargıtay uygulamasına göre alacağın likit olması gerekir.
İmzaya itiraz nasıl yapılır?
İmza borçluya ait değilse itirazda bu husus ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde imza takip bakımından kabul edilmiş sayılır (İİK 62). İmzayı haksız yere inkâr eden borçlu, alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilebilir (İİK 68/a, 170).
İtirazın iptali davası için arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Uyuşmazlığın türüne bağlıdır. Yargıtay, ticari nitelikteki para alacaklarında itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurmayı dava şartı olarak kabul etmektedir (TTK 5/A); tüketici, kira ve işçi alacaklarında da zorunlu arabuluculuk kuralları bulunur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir; kendi durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Diğer yazılar
İdare HukukuTrafik cezasına itiraz: süre, yer ve dilekçeOn beş günlük başvuru süresi, görevli sulh ceza hâkimliği, dilekçede bulunması gerekenler, indirimli ödeme ve itiraz sonrası süreç.
KVKK HukukuKVKK başvurusu: kişisel verileriniz için hangi haklara sahipsiniz?KVKK md. 11’deki haklar, veri sorumlusuna başvuru ve 30 günlük cevap süresi, Kurula şikâyet süreleri, tazminat ve ceza yolları.